Over angst voor succes

Denken jullie wel eens na waarom je je gedraagt zoals je je gedraagt? Ik wel. En hoewel ik heel goed weet dat duizenden jaren evolutie heeft bijgedragen aan mijn bestaan, kan ik mezelf soms wel voor mijn kop slaan. Bijvoorbeeld wanneer ik me terugtrek wanneer ik nieuwe kansen aangeboden krijg. Dat ik niet eens blij ben wanneer ik een doel behaald heb. Waarom?

Ja, daar is ‘ie weer, het befaamde woord: angst. En hoewel we als mens hier af en toe onnodig last van hebben, blijf ik het een fascinerend fenomeen vinden. In feite is angst een gevoel dat je hersenen creëren zodat je voorzichtig wordt bij mogelijke dreigingen. Maar hoe minder we het jagers en verzamelaars leven leiden, hoe meer we als dreiging gaan beschouwen. Daaruit volgen de gekste angsten met de gekste namen (anthofobie – de angst voor bloemen bijvoorbeeld), terwijl er bij dit soort angsten geen levensbedreigende situatie is ontstaan.

Case study: me.

Zelf ben ik ook een prachtig voorbeeld van zo’n moderne angsthaas. Laatst merkte ik namelijk dat ik het best wel eng vind om ergens goed in te zijn. Echt. Ook ik dacht op het eerste moment gek geworden te zijn, maar na een poosje begon ik mijn eigen angst voor succes te begrijpen. Succes is namelijk een teken om actie te ondernemen. Dingen veranderen door succes. En verandering, dat is weer zo’n dingetje waar sommige mensen niet van houden (zoals ik).

Dus toen ik er achter kwam dat ik mijn opleiding gewoon deze maand nog zou afronden, raakte ik in lichte paniek. Help, alles verandert! Dat zekere gevoel van ‘studietje, baantje, biertje’ was opeens niet zo zeker meer. En terwijl er één last van mijn schouders gleed, kropen er langzaam weer nieuwe afvragingen omhoog. De onzekerheid groeide als kool terwijl ik net een megagrote uitdaging had overwonnen. Kan het nog gekker?

Beren van de weg jagen

De route van mij naar het vieren van succes werd dus geblokkeerd door een dikke beer op de weg. Tenminste, dat leek zo. Want wat is er nou precies zo erg aan het behalen van dit succes? Het lijkt me zo dat een succesgevoel bedoeld is om jezelf naar voren te duwen, in plaats van een klif af te gooien. Je kunt er wel voor kiezen om het succestraject níet in te gaan, maar dan weet je zeker dat je nooit bij de meest gunstige bestemming aan komt.

Dus stapje voor stapje ging ik vooruit, richting de beer op de weg. En ik weet stiekem wel dat je beren van de weg af kunt jagen door stil te gaan staan en te wachten tot hij wegloopt, maar aan het einde van de weg stond een glimmende trofee nét iets te irritant in mijn ogen te schijnen. Ik wilde de trofee hebben. Dus ik nam het risico om de angst in de ogen te kijken en hoopte dat het worst-case scenario uit zou blijven.

Toen ik de beer naderde, bleek de beer geen beer te zijn, maar een vogel. En hoe dichter ik bij de vogel kwam, hoe sneller mijn angst af leek te nemen en in de ogen van de vogel verscheen. Totdat hij uiteindelijk, net voordat ik hem zou raken, weg vloog.

Fun fact: Neofobie is de angst voor nieuwe dingen. En hoewel ik dus vertelde dat onze moderne levensstijl zorgt voor allemaal nieuwe angsten, denk ik dat de neofoob al altijd in ons zat. Het nieuwe brengt namelijk altijd verandering en dus onzekerheid met zich mee, ondanks we er waarschijnlijk op vooruit gaan. Wat een vreemde vogels zijn we toch eigenlijk.

Geef een reactie